Media Wijsheid: Like en Cancel
De Week van de Mediawijsheid (4 t/m 11 november 2022) heeft als thema ‘Like en Cancel’, en gaat over het stimuleren van sociaal gedrag online. Tijdens de campagne komen we met interessante inzichten en goede voorbeelden en bieden we handvatten om het samen sociaal online te houden.
Vind je het leuk en waardevol om hier met je leerlingen over te praten? Hiernaast hebben we een aantal mooie lesideeën en activiteiten voor je geplaatst. (klik op de blauwe titel om ze te openen of te sluiten.
Veel plezier!
Like en Cancel
Via sociale media delen we leuke momenten uit ons leven en maken we ons hard voor wat we belangrijk vinden. Met een like geef je een positieve reactie op video’s, berichten of reacties van anderen. Maar niet elke online interactie is leuk en soms gaat het mis.
Katern: Like & Cancel (alle groepen)
De makers van Kwink hebben het thema ‘Like en cancel’ heel concreet uitgewerkt door per bouw (onder, midden- en bovenbouw) vier korte activiteiten te beschrijven.
Doelgroep: onder-midden en bovenbouw.
Klik op de foto en ga naar het lessenpakket.
WhatsHappy
De les WhatsHappy daagt leerlingen uit om – met elkaar – afspraken te maken over fatsoenlijke online omgangsvormen.
De les richt zich specifiek op WhatsApp maar kan in een klassikale discussie breder worden getrokken. Zo is WhatsHappy ook geschikt
voor chats, fora, apps en websites.
Doelgroep: bovenbouw
Klik op de afbeelding om de les te downloaden.
Kijk-, luister- en leestips
Wil je zelf meer weten over sociale media, cybercriminaliteit of andere mediawijze thema’s? Klik hiervoor de Kijktips.
Denk 2x na voor je iets deelt!
Op deze pagina vind je informatie vanuit de overheidscampagne “Denk voor je deelt”. Het doel van deze campagne is “zorgen voor bewustwording rondom privacyschending”.
Voor jullie geplaatst, maar onderdelen zoals de poster en video’s bieden je misschien ook hulp bij een startgesprek in de groep.
Voorbeeld video:
Niet alles is direct geschikt, toch bieden onderdelen zoals de poster en de drie kleine video’s een mooi startpunt voor een gesprek over Privacyschending.
Het perfecte plaatje op Instagram (bovenbouw)
Voor een perfecte foto op sociale media wordt soms heel veel moeite gedaan. Verschillende locaties, outfits en poses, honderden foto’s komen eraan te pas. Waarom vinden we het eigenlijk oké dat Insta zo nep is?
Met die vraag ging Sterre (17) met KNOW SHIT-presentator Joram op pad. Ze ontmoeten influencer May om te praten over dé perfecte Instagramfoto. Later spreken ze Sterre en Joram, de makers van een nep Instagramaccount van Nykkie, een door hen bedachte influencer. De studenten wilden laten zien dat je op sociale media een maakbare wereld kan creëren.
Vragen om met de klas te bespreken:
Volg jij influencers? Vind jij sociale media, zoals Instagram of TikTok, nep? Wat is het verschil tussen hoe je online overkomt en hoe je offline bent? Hoe voel jij je als iemand je foto liket?
Video:
Maak jezelf weerbaar tegen online negativiteit en criminaliteit
Ga in gesprek met elkaar en maak jezelf of een ander mediawijzer. Zo worden we weerbaar tegen negatief gedrag van anderen.
Klik hier en ga aan de slag met de volgende vragen:
- Wat kan ik doen bij asociaal online gedrag?
- Ik word online gepest wat kan ik doen?
- Wat kan ik doen tegen cybercriminaliteit?
- Hoe wapen ik mezelf tegen algoritmes, desinformatie en privacy misbruik?
- Welke gegevens worden er van mij verzameld?
Cancelcultuur (bovenbouw)
Cancelcultuur is term die is overgewaaid uit de Verenigde Staten. Cancellen is het boycotten of uitsluiten van een persoon of organisatie vanwege ongewenste gedragingen of uitingen.
Door zaken aan de kaak te stellen op sociale media, kunnen maatschappelijke veranderingen plaatsvinden, zoals gebeurde bij de #metoo-beweging. Schrijver Doortje Smithuijsen ontleedt de Nederlandse cancelcultuur en behandelt een aantal cancel-gevallen in Nederland, zoals Bilal Wahib en Johan Derksen.
Maar mensen die het hardst roepen dat ze gecanceld worden, zijn vaak juist het meest onaantastbaar. Schiet cancellen haar doel voorbij?
Leerdoel: bewustzijn eigen rol in cancelcultuur, begrip van de invloed die cancel culture heeft op de publieke opinie en onderbouwen positieve en negatieve aspecten van cancelculture.
Video:
Klik om te openen:
Hoe herken je of een foto/video echt of nep is.
Een interessante tool om de leerlingen mee te laten experimenteren is de Stable Diffusion Demo.
Je kunt hiermee tekst d.m.v. kunstmatige intelligentie laten veranderen in een afbeelding. De resultaten vind ik indrukwekkend. Het is nu dus mogelijk om met een paar woorden tot een nep afbeelding te komen die er soms verrassend echt uitziet en dit soort software wordt uiteraard alleen nog meer beter.
Deze foto is gemaakt met deze software, de tekst was “Horse on the moon”. De beste resultaten behaal je in het Engels, maar Nederlands kan ook.
MediaWijsheid activiteit: Hoe herken je of een foto/video echt of nep is.
Bas Hummel, leerkacht groep 7 gebruikt deze tool bij een mooie en passende opdracht voor zijn leerlingen (groep 7) .
Hij heeft ze een poster te laten ontwerpen die gaat over hoe je kunt checken of een foto echt (origineel) of nep (bewerkt) is. Dit moesten ze zelf gaan onderzoeken op het internet. Hier een paar mooie voorbeelden van de leerlingen.
Offline WhatsApp spel
Bewustwording dat je communiceert met een persoon met gevoelens, i.p.v. een ‘koud apparaat’ staat centraal in dit spel. Er zijn
verschillende spelrondes en evaluatievragen. Jullie gaan aan de slag met positieve berichten, negatieve berichten, sarcasme en grappen.
Doelgroep: midden- en bovenbouw
Klik op de afbeelding om de lesbrief te openen.
Like & Cancel (bovenbouw)
Dit voor de #WvdM speciaal ontwikkelde lespakket bestaat uit twee lessen waarmee leerlingen onder leiding van een lees/mediaconsulent in samenwerking met de leerkracht aan de slag gaan. Het doel is leerlingen bewust maken van het effect van likes, volgers en de cancelcultuur.
Doelgroep: bovenbouw
Klik hier en ga naar het lessenpakket.
Instagrap
Met de les Instagrap wordt gedrag op Instagram bespreekbaar gemaakt. Kom met je leerlingen tot gezamenlijke afspraken over aardig zijn op sociale media.
Klik op de afbeelding om de les te downloaden.
Hoe goedgelovig ben jij? (test jezelf)
Is Facebook jouw grootste nieuwsbron of doe je uitgebreid bronnenonderzoek als je iets tegenkomt? Stuur je wel eens een naaktfoto, pik jij het nepnieuws er zonder problemen uit en hoe ga je om met je privacy op internet?
BiebBoys en mediawijsheid
De lespakketten van de BiebBoys spelen in op alle belangrijke thema’s die jouw leerlingen meer mediawijs maken. Nu ook een les over het thema Like & Cancel. Of bekijk de les Samen sociaal online!
Doelgroep: midden- en bovenbouw
Klik op de afbeelding en ga naar het lespakket.